Türkiye’nin en büyük çay üreticisi olan kamu kuruluşu ÇAYKUR’un iştirak şirketi ÇAYTAŞ üzerinden yürüttüğü büyük ölçekli bir satış operasyonu, idari işleyiş ve mali bilançolar açısından kamuoyunda tartışma başlattı.
Söz konusu iddialar ilk olarak MHP Rize İl Başkanı İhsan Alkan’ın aylar önce yaptığı açıklamayla kamuoyuna yansıdı. Alkan, düzenlediği basın toplantısında, “ÇAYKUR kimlere hayali fatura kesiyor, bunu açıklasınlar. Ben fatura kesmiyorum, onlar açıklasınlar bu faturaları. Yeşil çay işleyen fabrikalar, oraya hiç çay girmeden kimler çöp çay işliyor baksınlar” ifadelerini kullanarak dikkatleri kuruma çekti.
Elde edilen belgelere göre, ÇAYKUR Yönetim Kurulu’nun 22 Aralık 2025 tarihli ve 2025/203 sayılı kararıyla toplam 31 bin 500 ton çayın ÇAYTAŞ’a satışı onaylandı. Ancak iddalara göre bu satışın önemli bir bölümü yalnızca kağıt üzerinde gerçekleştirildi.
Belgelerde yer alan bilgilere göre:
-
Ürünlerin depolardan fiziki çıkışı yapılmadı.
-
Satış işlemi yalnızca fatura kesilerek tamamlandı.
-
Gerçekte ortada teslim edilmiş bir ürün bulunmadı.
Bu yöntemin, 2025 yılı mali tablolarında satış rakamlarını yüksek göstererek kurumun kârlı olduğu yönünde bir bilanço oluşturmak amacıyla kullanıldığı öne sürüldü.
2025 yılını kurtarmak amacıyla yapıldığı iddia edilen bu işlemlerin, 2026 yılında ciddi bir finansal soruna yol açtığı ileri sürüldü. Ocak–Mayıs 2026 dönemine ait iç yazışmalarda:
-
ÇAYKUR’un ÇAYTAŞ’tan herhangi bir ödeme tahsil edemediği,
-
Kurumun defalarca teminat talebinde bulunduğu bilgilerine yer verildi.
Süreçte dikkat çeken bir diğer gelişme ise 22 Mayıs 2026 tarihli resmi yazı oldu. ÇAYKUR Pazarlama Dairesi Başkanlığı tarafından bölge müdürlüklerine gönderilen yazıda, söz konusu satışlar için fiyat farkı uygulanmaması talimatı verildi.
Bu karar kapsamında:
-
2026 yılında çaya yapılan zamlar bu satışlara yansıtılmadı.
-
Bayilerin 2025 yılı fiyatları üzerinden çay almaya devam ettiği iddia edildi.
Bu durumun milyonlarca liralık fiyat farkının kamu yerine özel kesime aktarılması anlamına gelebileceği ifade edildi.
Türkiye genelinde çay fiyatları artan maliyetler ve enflasyon nedeniyle yükselirken, ÇAYTAŞ üzerinden satış yapılan bayilerin eski fiyatlardan ürün temin etmeye devam ettiği iddiaları kamuoyunda tepki yarattı. Uzmanlar, bu uygulamanın ciddi bir gelir kaybına yol açabileceğini ve kamu kaynaklarının etkin kullanılmadığı yönünde tartışmaları beraberinde getirdiğini belirtiyor.
Belgeler, satış sürecinde ciddi bir teminat sorunu yaşandığını da ortaya koydu. Normal şartlarda bayilerin çay alımı için banka teminat mektubu sunması gerekirken, bu yükümlülüğün yerine getirilemediği görüldü.
Buna rağmen süreç şu kararlarla devam ettirildi:
-
8 Nisan 2026: Bayilere 15 gün ek süre verildi.
-
21 Mayıs 2026: Süre 10 iş günü daha uzatıldı.
-
Son tarih: 11 Haziran 2026 olarak belirlendi.
Ayrıca Yönetim Kurulu’nun 2026/54, 2026/58 ve 2026/73 sayılı kararlarıyla:
-
Teminat mektuplarının peşin ödeme yerine sayılması kararlaştırıldı.
-
“2025 yılından bugüne kadar kuru çaya yapılan zamların yansıtılmayacağı” ifade edildi.
Bu gelişmeler, finansmanı sağlanamayan satışların idari kararlarla sürdürüldüğü yönündeki iddiaları güçlendirdi.
