ANKARA / EKONOMİ - SOSYAL GÜVENLİK - SON DAKİKA - Türkiye'de staj ve çıraklık döneminde yapılan çalışmaların emeklilikte geçerli olan uzun vadeli sigorta kollarına dahil edilmesi yönündeki beklentilere ilişkin, yargı dünyasından emsal teşkil edecek çok kritik ve dikkat çeken bir karar çıktı. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, alt mahkemelerin işçi lehine verdiği kararları tamamen bozarak staj ve çıraklık primlerinin emeklilikte kullanılamayacağına hükmetti.
Milyonların gözünü çevirdiği bu tarihi davanın ve gerekçeli kararın detayları sitemiz Trabz10.net farkıyla şu şekildedir:
16 Yaşındaki Çıraklık Dönemi İçin Hizmet Tespit Davası Açtı
Hukuki süreç, 1987–1989 yılları arasında henüz 16 yaşındayken Makine Kimya Endüstrisi (MKE) bünyesinde çırak statüsünde çalışan bir vatandaşın açtığı hizmet tespiti davasıyla başladı. Davacı, söz konusu yıllarda gerçekleştirdiği çalışmaların yalnızca teorik bir mesleki eğitimden ibaret olmadığını, bilfiil fabrikada üretim hatlarında çalıştığını ve bu yüzden uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık statüsünde sayılması gerektiğini ileri sürerek prim gün sayısına eklenmesini talep etti.
İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemeleri İşçiyi Haklı Bulmuştu
Davayı inceleyen ilk derece iş mahkemesi, davacının söz konusu dönemde doğrudan üretime yönelik olarak çalıştığı, gün içerisindeki faaliyetlerinin ağırlıklı olarak meslek öğrenme niteliği taşımadığı kanaatine vardı. Mahkeme, işçinin talebini kabul ederek çıraklık döneminin emeklilik primlerine dahil edilmesine hükmetti. Bu karara karşı yapılan itirazı değerlendiren Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) de yerel mahkemenin kararını hukuka uygun bularak onadı. ancak dosya işveren tarafından temyiz edilince Yargıtay devreye girdi.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi: "Esas Amaç Çalışma Değil, Meslek Öğretilmesidir"
Dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, yerel mahkemelerin verdiği kabul kararını bozdu. Gerekçeli kararında 506 Sayılı mülga Sosyal Sigortalar Kanunu’na atıfta bulunan Yargıtay, çıraklık devresi olarak kabul edilen süreler içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm (uzun vadeli) sigortaları hükümlerinin uygulanamayacağını açıkça hatırlattı.
Çıraklık sözleşmelerindeki temel ve esas amacın bir çalışma olgusu yaratmak değil, kişiye bir meslek ve sanat öğretilmesi olduğunu kaydeden yüksek mahkeme; çırağın üretim işlerine katılmasının gördüğü mesleki öğrenimin doğal bir uzantısı ve gereği olduğunu vurguladı. Yapılan işlerin dışarıdan bakıldığında normal işçilerin yürüttüğü faaliyetlerle aynı görünümde bulunsa bile, bunun bir hizmet akdi oluşturmayacağını belirten Yargıtay, emekliliğe esas teşkil edecek sigortalılık niteliğinin kazanılmasının mümkün olamayacağını ilan ederek yerel mahkemenin kararını bozdu.