Aynı dönemde ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin sayısı ise 6 milyon 397 binden 6 milyon 519 bine yükseldi. Eğitimini tamamlamasına rağmen iş bulamayan ya da gelecek kaygısıyla okulunu bırakan milyonlarca genç, zamanla sosyal hayattan da uzaklaşırken umutlarını kaybediyor.
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’ne (BETAM) göre, bu grubun başlıca iş aramama nedeni meslekleri ile uyumlu ya da kabul edilebilir bir ücretten iş bulamayacaklarını düşünmeleri. Neden iş aramadıkları sorulduğunda genç kadınların yaklaşık yüzde 80’ini ‘çocuk bakıyorum’ ya da ‘ev işleriyle meşgulüm’ diyor. Çocuk bakımı kabul edilebilir bir neden ama bu kadınların üçte ikisi bekâr. Mart 2026’da mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 31.5’e ulaştı. Bu oran, yaklaşık 12.8 milyon kişinin işsiz, zamana bağlı eksik istihdamda veya potansiyel işgücü konumunda olduğu anlamına geliyor. Daha da önemlisi, güncel geniş tanımlı işsizlik (pandemi döneminde bile değil) 2025’in haziranında görülen tarihi zirveyle aynı düzeye geldi.
Doğu’da tablo vahim
Türkiye Raporu’nun derlemesine göre, gençler eğitimden ve istihdamdan kopuyor. NEET oranında Doğu ve Güneydoğu illeri zirveye oturuyor. Van-Muş-Bitlis-Hakkari’de NEET oranı yüzde 41.9’u bulurken bu oran, Antalya-Isparta-Burdur’da yüzde 16.3’te kalıyor. Şanlıurfa, Mardin, bu oran yüzde 38.2’yi bulurken, Iğdır Ardahan ve Kars’ta yüzde 36.2’ye çıkıyor. İstanbul’da NEET oranı yüzde 16.6 iken, İzmir’de yüzde 18.8, Ankara’da ise yüzde 17 civarında. NEET oranı Şırnak ve Siirt’te yüzde 33.7, Adana’da yüzde 24.54, Diyarbakır’da yüzde 30’a yükseliyor.
