TÜBİTAK tarafından 20.'ncisi düzenlenen Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nın Samsun Bölge Sergisi, OMÜ ev sahipliğinde tamamlandı. Samsun bölgesi; Amasya, Çorum, Giresun, Kastamonu, Ordu, Samsun, Sinop ve Tokat illerini kapsarken, yarışmaya 10 alanda 3 bin 280 projenin başvurdu ve 100 proje sergilenmeye hak kazandı.

100 proje arasından Türkiye finallerine gidecekler belli oldu.

Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen ödül töreni, ilk olarak kürsü konuşmalarıyla başladı. İlk konuşmayı yapan TÜBİTAK Proje Yarışmaları Samsun Bölge Koordinatörü Prof. Dr. Yıldıray Topcu, '12 bölge merkezinde eş zamanlı olarak gerçekleştirilen bu yarışmanın Samsun bölgesi; Amasya, Çorum, Giresun, Kastamonu, Ordu, Samsun, Sinop ve Tokat illerini kapsamaktadır. Bu yıl, ortaokul düzeyinde 3 bin 280 proje ile Türkiye'de en çok proje üretilen bölge Samsun Bölgesi olmuştur. Bugün burada sadece bir ödül töreninin açılışını yapmıyoruz. Aynı zamanda merakın, emeğin, sabrın ve hayallerin bir araya geldiği çok özel bir bilim yolculuğuna birlikte tanıklık ediyoruz. Unutmayın, bu yolculukta en önemli şey kazanılan ödüller değildir. Asıl değerli olan; düşünmeyi öğrenmeniz, soru sormaktan korkmamanız ve kendi fikirlerinize inanmanızdır. Çünkü sizler bugün sadece bir proje hazırlamadınız; aynı zamanda genç yaşınıza rağmen sabretmeyi, araştırmayı ve üretmeyi öğrendiniz. Belki bugün birazdan açıklanacak olan dereceler arasında olacaksınız, belki de olmayacaksınız. Ama şunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim ki burada bulunan her biriniz bu yolculuğun kazananısınız. Çünkü bilim yolculuğu, varılacak bir yerden çok insanı geliştiren bir süreçtir' dedi.

'Proje başvurusunun 3 bin 280'i bölgemizden gerçekleşti'

Akabinde konuşan OMÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Çetin Kurnaz ise 'Bu yıl Samsun Bölgesi olarak önemli bir başarıya imza attık. Türkiye genelinde yapılan toplam 19 bin 436 proje başvurusunun 3 bin 280'i bölgemizden gerçekleşmiş ve bu sayı ile Samsun Bölgesi birinci sırada yer almıştır. Bu sonuç, bölgemizin bilimsel potansiyelini ve gençlerimizin azmini açıkça ortaya koymaktadır. Hepimiz için büyük bir gurur kaynağıdır. Sizler yalnızca projelerinizi sergilemediniz; aynı zamanda merak eden, sorgulayan, çözüm üreten bireyler olduğunuzu da gösterdiniz. Bilim, doğru cevaplardan çok doğru sorular sorabilme cesaretidir. Sizler bu cesareti gösterdiniz. Hepinizi gönülden tebrik ediyorum' ifadelerini kullandı.

En fazla birincilik Samsun'dan

Yarışmada; Samsun 4 birincilik, 1 ikincilik, 3 üçüncülük; Tokat 3 birincilik, 1 ikincilik, 1 üçüncülük; Ordu 3 birincilik, 3 ikincilik, 4 üçüncülük; Amasya 2 birincilik, 1 ikincilik, 1 üçüncülük; Giresun 1 birincilik, 2 ikincilik; Çorum 1 birincilik, 1 ikincilik, 1 üçüncülük; Sinop 1 birincilik ve Kastamonu 1 ikincilik kazandı.

Açılış programı kapsamında Bitlis, Çanakkale, İstanbul, Hatay, Mardin illeriye eş zamanlı bağlantı kurulurken, Rize'den de Rize-Artvin Havalimanı'ndan da canlı yayına katılım sağlandı. Rize'deki bağlantıda Rize Valisi İhsan Selim Baydaş'a Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, Türk Telekom Genel Müdür Yardımcısı Ali Arıöz, AK Parti Rize İl Başkanı Yılmaz Katmer eşlik etti.

Canlı bağlantıda konuşan Rize Valisi Baydaş, Rize-Artvin Havalimanı'nın da 5G teknolojisi gibi Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından ülkeye kazandırılan önemli yatırımlardan biri olduğunu belirterek, 'Cumhurbaşkanım, Rize-Artvin Havalimanı'ndayız. Burası da ülkemize kazandırdığınız eşsiz eserlerden bir tanesi. 5G teknolojisiyle de buluşmuş olacağız bu vesileyle. Sizlere hem bu müstesna Rize-Artvin Havalimanı için hem de bugün ülkemize sunduğunuz 5G teknolojisi için teşekkürlerimizi arz ediyor, emirlerinize hazır olduğumuzu ifade ediyoruz' dedi.

Türkiye'nin önde gelen savunma sanayii kuruluşlarından ROKETSAN'ın Genel Müdürü Murat İkinci, Bolu'da üniversiteli ve liseli öğrencilerle bir araya geldi. Program kapsamında öğrencilere savunma sanayiinde geliştirilen yerli ve milli teknolojiler hakkında bilgi verildi. Binlerce öğrencinin katılım sağladığı program sonunda Murat İkinci tarafından gençlerin merak ettiği sorular yanıt buldu.

Programın açılış konuşmasını yapan ROKETSAN Yönetim Kurulu Başkanı BAİBÜ Rektörü Prof. Dr. Faruk Yiğit, 'Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi olarak bu zirveyi, üniversitemiz ve ülkemizin geleceği olan sizler için çok önemli bir fırsat olarak görüyoruz. En büyük temennimiz, sizleri bu sıralardan akademik başarılarla mezun ederken aynı zamanda sizlere yön verecek fikirleri paylaşmaktır. Üniversitemizin sanayi kuruluşlarıyla iş birliği sayesinde, sizlerin teorik bilgilerini gerçeğe dönüştürmek için bu buluşmalarımızı artıracağız' dedi.

'O kadar çok kullanılıyor ki, dünyada bunu üreten ülke sayısı da çok az'

UMTAS ve Karaok füzelerinin dünya genelinde yoğun talep gördüğünü ifade eden ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci ise 'Bunlar genelde küçük füzeler ama savaş alanında tek bir kişinin kullanımına izin verdiği için fark oluşturan füzeler. Bunlar şuanda Ukrayna savaşında sıkça kullanıyorlar, zırhlı araçları etkisiz hale getirebilmek için. Şuan da dünyanın en çok aradığı füzelerden bir tanesi. O kadar çok kullanılıyor ki dünyada bunu üreten ülke sayısı da çok az. Dünyada en fazla talep gören füzeler. Bizim şansımız bunları kendimiz üretebilmemiz. Bu füzeler üzerinde çok farklı teknolojiler var. Başarılı bir tanksavar füzesi' diye konuştu.

'Uluslararası ilişkilerin çok da önemli olmadığı bir döneme girmiş bulunuyoruz'

Savunma sanayinin ne kadar önemli olduğuna dikkati çeken İkinci, 'İran ile İsrail arasındaki, Ukrayna ile Rusya arasındaki savaş şunu gösterdi; eğer kendimizi koruyacak sistemlerimiz yoksa dünyada hukukun, insan haklarının ve uluslararası ilişkilerin çok da önemli olmadığı bir döneme girmiş bulunuyoruz. Güçlü olan, kendi amaçlarını gerçekleştirmek için güçsüz gördüğü ülkelere kolaylıkla zarar verebiliyor. Bunu da herhangi bir gerekçeye dayandırma zorunluluğu duymuyor. Dolayısıyla bir ülke, gelecekte kendisi için bir fırsat oluşturmak istiyorsa kendi ülke güvenliğini korumak ve ona en üst düzeyde sahip çıkmak zorundadır' şeklinde konuştu.

'Savunma sektörüne olan ilgi artıyor'

Programın ardından açıklamalarda bulunan Murat İkinci, savunma sektörüne nitelikli insan kaynağı kazandırmanın önemine değinerek, 'Roketsan ülkemizde savunma alanında en önemli teknolojik buluşlardan bir tanesidir. Üniversitedeki kardeşlerimizle bir araya gelmemiz sağlandı. Organizasyonlar aslında bizim çalıştığımız alanları, çalıştığımız teknolojileri, geleceğin mühendislerine anlattığımız ortamlar olarak değerlendiriyoruz. Davetleri için Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi rektörümüze çok teşekkür ediyorum. Öğrenci kardeşlerimizle, savunma sektörü teknolojileri, gelecek vizyonu, savunma sanayinin geleceğinde yer alacak olan teknolojileri burada konuşma fırsatı bulduk. Umarım onlar açısından da faydalı, yararlı olur. Bugün salon çok doluydu, sadece üniversitedeki öğrencilerimiz değil, lise çağındaki öğrencilerimiz de bizimle beraberdi. Bu da bizim için çok sevindirici bir şey. Savunma sektörüne olan ilgi her geçen gün artıyor. Ne kadar fazla insan kaynağı yetiştirebilirsek, savunma sektöründe o kadar daha fazla teknoloji geliştirebiliriz' şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Dokuz Eylül Üniversitesi'nden Doç. Dr. Mustafa Softa ve Fırat Üniversitesi'nden Araştırma Görevlisi Elif Akgün, uydu radar verilerinden yararlanarak Türkiye'nin yer kabuğu hareketlerini inceledi.

Akademisyenlerin 'Orta Anadolu Tektonik Geçiş Bölgesi'nin Saptanması: Entegre Jeodezik (GNSS/InSAR) ve Sismik Verilerden Elde Edilen Kısıtlamalar' adıyla hazırladığı çalışma uluslararası bir bilimsel dergide yayımlandı.

'Orta Anadolu geçiş zonu karşımıza çıkıyor'

Araştırmanın detaylarını anlatan Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, 'Şimdi normalde Anadolu bloğunun doğudan Arap plakası, batıda Afrika plakasının sıkıştırmasıyla Ege denizine doğru böyle batıya doğru bir kaçış yaptığını biliyoruz zaten. İyi bilindiği üzere Anadolu bloğu, Türkiye'nin tamamını kapsayan Anadolu, Ege denizine doğru batıya doğru bir hareket yapıyor, bir kaçma hareketi yapıyor. Biz bu hareketi bileşenlerine ayırdık, kuzey ve doğuya yönlü hareketlerini ayrıştırdık. Bunun neticesinde karşımıza şöyle bir tablo çıktı. Doğu kısma göre aşağıya güneye doğru hareket ediyor ve burada ortada bir geçiş zonu karşımıza çıkıyor. Biz buradaki geçmişten günümüze meydana gelen depremleri de inceledik ve burada şunu tespit ettik: Doğu Anadolu fayı burada görüyorsunuz, Arap plakası Doğu Anadolu fayını sıkıştırıyor. Buradan da Afrika plakası daha yavaş bir hareketle sıkıştırıyor. Bunun neticesinde ortada bir gerilim bölgesi ortaya çıkıyor. Bunun da 4.5 milyon yılda yani şuradaki S şekliyle aynı zaman diliminde meydana geldiğini görüyoruz. Depremler meydana gelebilir ama ilerleyen zamanda, Anadolu'nun milyonlarca yıldan bahsediyoruz tabii ki burada, milyonlarca yıl sonra her iki tarafının birbirinden ayrışması, ortadan ikiye bölünmesi söz konusu' dedi.

Antalya'dan Karadeniz Ereğli'ye sıfır hattı

Türkiye'nin doğusunun kuzeye, batısının ise güneye hareket ettiğini belirten Kutoğlu, 'Uzun yıllardır uydu radar verisiyle Türkiye'nin yer kabuğu hareketlerini inceliyoruz. Bu yer kabuğu hareketlerini daha derin bir analize tabi tuttuğumuzda, Ankara'nın doğusunda kalan kısmının kuzeye doğru hareket ettiğini, batısında kalan kısmının da güneye doğru hareket etmiş olduğunu tespit ettik. Tabii bunun neticesinde de Antalya'dan yukarıya doğru, Karadeniz Ereğli'ye doğru bir beyazla görmüş olduğumuz bir sıfır hattının olduğunu tespit ettik. Bu sıfır hattının doğusu yukarıya, batısı da aşağıya doğru hareket ettiği için sıfır hattı etrafında bir gerilim bölgesi meydana geliyor. Buna biz Orta Anadolu geçiş zonu adını verdik yaptığımız yayında. Bu Orta Anadolu geçiş zonu etrafında geçmiş yıllarda irili ufaklı depremler meydana gelmiş. Bu da bu hattın varlığını doğrular nitelikte. Bu durum bize şunu gösteriyor: Bu gerilim devam ettiği sürece, bu şekilde devam ettiği sürece, Türkiye'nin doğusu, Ankara'nın doğuda kalan kısmı yukarıya, batısında kalan kısmı aşağıya devam edecek ve bu milyonlarca yıllık bir süreç içerisinde bu miktar kilometrelere ulaşabilir ve neticesinde Anadolu'nun ortadan ikiye ayrılması söz konusu olabilir. İlerleyen zamanda, yüz binlerce yıl, milyonlarca yıldan bahsediyoruz, büyük gerilimler birikerek burada büyük boyutta depremlerin de meydana gelmesi söz konusu olabilir' ifadelerini kullandı.

Doğu Anadolu Fayı V şeklini aldı

Arap ve Afrika plakalarının hız farkının Doğu Anadolu fayını şekillendirdiğini vurgulayan Kutoğlu, 'Bu yaptığımız çalışmada tespit ettiğimiz şeylerden bir tanesi de şu, Doğu Anadolu fayının bugünkü şeklini almasında da bu hareketlerin önemli bir nedeni var. Ortaya çıkan bu tablo, Arap plakasının Afrika plakasından yılda 1.2 santimetre daha hızlı hareket etmesinden kaynaklanıyor. Doğu Anadolu fayı geçmişte, Kuzey Anadolu fayına bu hareket dikkate alındığında, Kuzey Anadolu fayına dik bir konumda bulunuyor olmalı. Ama zaman içerisinde Afrika plakası hızla Anadolu'nun içerisine girerek Doğu Anadolu fayının bir V şeklini almasına neden olmuş. Tabii bu hareket devam ettiği içerisinde, devam ettiği için de zaman içerisinde Doğu Anadolu fayının kuzeyinin giderek Kuzey Anadolu fayına yaklaşması ve sonunda onunla birleşmesiyle sonuçlanabilir uzun jeolojik süreçler içerisinde. Hatay'dan yukarıya doğru da yine Kuzey Anadolu fayını kesen bir dik fay hattının meydana gelmesi söz konusu olabilir. Bu çalışma bize bu sonuçları gösterdi' şeklinde konuştu.

'Tam kapanma meydana gelebilir'

Plakaların hareketiyle gelecekte yeni fay oluşumlarının görülebileceğine dikkat çeken Kutoğlu son olarak 'Afrika bloğu Kuzey Anadolu fayına yaklaşacak ve bir süre sonra da kapanma, tam kapanma meydana gelebilir. Ama bu süpürme neticesinde de yukarıya doğru bir yeni oluşumun meydana gelmesi söz konusu' dedi.

BAYKAR Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar ve eşi Sümeyye Erdoğan Bayraktar, Trabzon'un Sürmene ilçesini ziyaret etti. Milli Teknoloji Hamlesi'nin öncüsü Özdemir Bayraktar'ın memleketiyle bağını sürdüren Selçuk Bayraktar, Sürmene Belediye Başkanı Hüseyin Azizoğlu'nu ziyaret ederek, ilçede yapılması planlanan bilim merkezine ilişkin proje sahasında incelemelerde bulundu.

Sürmene'de hayata geçirilmesi hedeflenen bilim merkeziyle, özellikle gençlerin teknolojiye erişiminin artırılması ve bilimsel üretim süreçlerine dahil edilmesi amaçlanıyor.

Türkiye'nin çay başkenti Rize'de, çay atığından yola çıkan lise öğrencileri dikkat çekici bir bilimsel çalışmaya imza attı. Rize TOBB Fen Lisesi 10. sınıf öğrencileri Derin Şengül, Çağan Gültekin ve Leyla Omar, bölgede büyük miktarlarda oluşan çay atığını değerlendirerek antibakteriyel özellik taşıyan yenilikçi bir kaplama geliştirdi.

Yılda 83 bin ton çay atığı

Çay bahçelerinden toplanan yeşil çay filizlerinin fabrikalarda işlenirken ayrılan lifli kalın kısımları; çay atığı veya çay çöpü olarak adlandırılıyor. Araştırmalara göre Türkiye'de çay üretimi sonucunda yılda yaklaşık 83 bin ton çay atığı oluşuyor. Öğrenciler, bu büyük atık kaynağını bilimsel bir fırsata dönüştürerek çay posasındaki doğal bileşenleri kullanıp gümüş nanoparçacıklarla güçlendirilmiş hijyenik bir yüzey kaplama teknolojisi geliştirdi.

Gümüşün yeşil yolculuğu

'Gümüşün Yeşil Yolculuğu: Atık Çay Polifenolleri ile Güçlendirilmiş Hijyenik Kaplama Teknolojisi' adı verilen proje, yapılan laboratuvar testlerinde yüzde 99,5'e varan antibakteriyel etki göstererek dikkat çekti. Proje aynı zamanda TÜBİTAK 2204A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nda binlerce proje arasından ilk 6'ya girerek önemli bir başarı elde etti. Sağlık ve hijyen alanında oldukça önem taşıyan projenin farklı testler yapılarak daha da geliştirilmesi hedefleniyor.

Antibakteriyal kalkan

Geliştirilen antibakteriyel kaplama, su bazlı vernik ve benzeri kaplama malzemelerine entegre edilerek farklı yüzeylerde kullanılabilecek şekilde tasarlandı. Boya, vernik ve çeşitli kaplama ürünlerinin içine katılarak duvarlar, masa yüzeyleri, kapı kolları gibi temasın yoğun olduğu alanlarda uygulanabileceği belirtildi. Özellikle hastaneler, laboratuvarlar, gıda üretim tesisleri ve kuaförler gibi hijyenin kritik olduğu ortamlarda yüzeyleri bakterilere karşı daha güvenli yapacağı ifade edildi.

'Sıfır atık kapsamında, çay atığını değerlendirdik'

Projenin fikir aşamasını anlatan öğrencilerden Derin Şengül, bakterilerin yüzeylerde oluşturduğu risklerin bu çalışmanın çıkış noktası olduğunu belirtti. Şengül, 'Yaptığımız araştırmalarda bakterilerin birçok yüzeyde ciddi sorunlara yol açtığını gördük. Antibakteriyel kaplamaların bu soruna karşı etkili bir çözüm olduğunu fark ettik ancak bu kaplamaların çok yaygın kullanılmadığını gördük. Bu nedenle kendi kaplamamızı geliştirmeye karar verdik. Gümüş nanoparçacıklar geniş yüzey alanı sayesinde güçlü antibakteriyel özellik gösteriyor. Bu yüzden ana ham madde olarak gümüş nanoparçacık kullanmaya karar verdik. Bunun yanında sıfır atık yaklaşımı kapsamında çay atığını değerlendirmeyi hedefledik' şeklinde konuştu.

Hastanelerden okullara kadar geniş kullanım alanı

Projede yer alan öğrencilerden Leyla Omar ise bakterilerin yalnızca hastanelerde değil günlük yaşamın birçok alanında bulunduğunu söyledi. Omar, 'Kaplamayı üretirken çevre dostu yeşil sentez yöntemini kullandık. Ayrıca su bazlı vernik ile gümüş iyonlarını entegre ettik. Bu sayede kokusuz ve renksiz bir kaplama elde ettik. Duvarlar, masa yüzeyleri ve birçok farklı yüzeyde kullanılabilir. Hastaneler ve sağlık kuruluşları, laboratuvarlar, kuaförler, gıda üretim tesisleri, okullar ve toplu yaşam alanları olabilir. Yaptığımız testlerde bakterilerin üremesi için en uygun ortamda bile kaplamanın yüzde 99,5'e varan antibakteriyel etki gösterdiğini gördük. Farklı ortamlarda yaptığımız deneylerde yüzde 100'e varan antibakteriyel etkinlik de gözlemledik' dedi.

Zorlu ama başarılı bir süreç

Projede yer alan öğrencilerden Çağan Gültekin ise projenin uzun ve zorlu bir çalışma süreci sonunda ortaya çıktığını söyledi. Gültekin, 'Proje boyunca ekip olarak sürekli birlikte çalıştık. Bazen derslerle birlikte yürütmek zor oldu, çok yorulduk ve bazı denemelerde başarısız olduk. Ancak pes etmedik. Her başarısızlıktan sonra tekrar denedik ve hatalarımızdan öğrenmeye çalıştık. Sonunda böyle bir proje ortaya çıktı ve projemizin daha da gelişeceğine inanıyoruz' diye konuştu.

'Farklı çalışmalar öğrencilerime ilham verdi'

Projeye rehberlik eden Rize TOBB Fen Lisesi Kimya Öğretmeni Kadriye Dinç, öğrencilerin yerel bir atıktan yola çıkarak böyle bir teknoloji geliştirmesinin oldukça değerli olduğunu söyledi. Dinç, 'Uzun yıllardır öğrencilerle birlikte projeler yaparak onları bilimle tanıştırmaya çalışıyorum. Okulumuzda artık bilimle ilgili bir kültür oluştu diyebilirim. Gerçekten öğrencilerimiz çok meraklı ve bu meraklarının her geçen gün arttığını görüyorum. Onların bu ilgisi bize yansıyınca biz de kayıtsız kalamıyoruz. Sene başında öğrencilerim 'Hocam çok güzel bir proje fikrimiz var' dediklerinde ben de gerçekten çok heyecanlanmıştım. Projeyi dinlediğimde değerli bir çalışma olabileceğini düşündüm ve öğrenciler araştırmalarına başladılar. Ülkemizde yürütülen sıfır atık politikası ve yeşil sentez yaklaşımı, yani çevreye zarar vermeden faydalı ürünler üretme çabası her geçen gün daha da önem kazanıyor. Öğrencilerimiz de bu yaklaşımın içinde olmak istediler. Çalışmalarında bir atık ürün kullanmayı düşündüler ve bunun yerel bir atık olmasını istediler. Rize'de çok sayıda çay fabrikası var ve bu nedenle oldukça fazla çay atığı oluşuyor. Çay üzerine yapılan farklı çalışmalar da öğrencilerimize ilham verdi. Üniversitemizde ve çeşitli kurumlarda çay atığıyla ilgili çok güzel projeler yapıldığını gördüler. Bunun üzerine 'Öğretmenim biz de çay atığını kullanabiliriz' diyerek çalışmaya başladık' dedi.

'Test sonuçları başarılı çıktı'

Projede sağlık alanına yönelik bir çözüm geliştirmeyi hedeflediklerini belirten Dinç, çalışmanın nanoteknoloji ve çevre dostu üretim anlayışını buluşturduğunu ifade etti. Dinç, 'Ne yapabiliriz diye düşünürken sağlık alanına yöneldik. COVID-19 pandemisi ve hastane enfeksiyonları gibi sorunlar öğrencileri bu alanda bir çözüm geliştirmeye yönlendirdi. Gümüş, altın ve çinko gibi parçacıkları değerlendirmeye başladılar. Gümüşün antibakteriyel özelliği biliniyor ancak maliyeti yüksek. Biz de gümüşü çay atıklarıyla birleştirerek nanoteknoloji yardımıyla nano düzeyde üretip kaplama malzemesine entegre ederek antibakteriyel bir ürün elde etmeyi hedefledik. Yaptığımız analizler sonucunda çayın bu çalışma için oldukça uygun bir materyal olduğunu gördük. Öğrenciler su bazlı ve çevre dostu bir vernik kullanarak elde ettikleri nanoparçacıkları kaplamaya entegre ettiler. Böylece yüzeylere uygulanabilecek bir kaplama ürünü ortaya çıktı. Küçük bir prototip oluşturduk ve bunu ilimizdeki ilgili kurumların laboratuvarlarında test ettik. Sonuçlar bizi gerçekten heyecanlandırdı çünkü kaplamanın antibakteriyel özellik gösterdiği görüldü. Proje şu anda geliştirme aşamasında. Ar-Ge çalışmalarıyla ilerletmeyi planlıyoruz. Hastaneler, laboratuvarlar, gıda sektörü ve bakterinin üreyebildiği birçok ortamda kullanılabileceğini düşünüyoruz. TÜBİTAK 2204A yarışmasında binlerce proje arasından önce ilk 6'ya girdik. Bu bizim için çok önemli bir motivasyon oldu. Henüz ticari bir teklif yok ancak proje geliştikçe çok daha güzel sonuçlar ortaya çıkacağına inanıyoruz' diye konuştu.

Pandemiler ve bulaşıcı hastalıklar açısından önemi

COVID-19 pandemisi, virüs ve bakterilerin yüzeyler üzerinden de hızla yayılabildiğini tüm dünyaya gösterdi. Hastaneler, okullar, toplu taşıma araçları ve kamuya açık alanlarda yüzey hijyeninin ne kadar kritik olduğu bu süreçte daha net ortaya çıktı. Rize TOBB Fen Lisesi öğrencilerinin geliştirdiği antibakteriyel kaplama, bu açıdan önemli bir potansiyel taşıyor. Yüzeylerde bakteri oluşumunu büyük ölçüde engelleyebilen bu teknoloji; özellikle hastaneler, laboratuvarlar, gıda üretim tesisleri ve toplu kullanım alanlarında hijyen seviyesini artırabilecek bir çözüm olarak değerlendiriliyor. Yerel bir tarım atığı olan çay atığından geliştirilen bu kaplama, bulaşıcı hastalıklarla mücadelede çevre dostu ve yenilikçi bir yaklaşım sunması bakımından dikkat çekiyor.

ROKETSAN Yönetim Kurulu Başkan Prof. Dr. Faruk Yiğit, kurumun yürüttüğü faaliyetlere ilişkin gazetecilerin sorularını yanıtladı. Türkiye'nin roket ve füze teknolojilerinde dünya standartlarında üretim yaptığını belirten Prof. Dr. Faruk Yiğit, kamuoyunun henüz bilmediği sürpriz projelere imza attıklarını söyleyerek, vatandaşları yeni ürünlerle tanışmak üzere SAHA Expo'ya davet etti.

'Bizim kamuoyuna açıkladığımız ve açıklayamadığımız ürünlerimiz var'

Çeşitli etkinliklerle yeni ürünlerin lansmanının yapılacağını aktaran Yiğit, kamuoyuna açıkladıkları ürünlerin yanı sıra açıklamadıkları projelerin de bulunduğuna dikkati çekti. Yaklaşan fuar takvimine de değinen Yiğit, 'Tabii ROKETSAN üretimlerine ve tasarımına her geçen gün devam ediyor. Bizim kamuoyuna açıkladığımız ve açıklayamadığımız ürünlerimiz var. Elbette her etkinlikte yeni ürünlerin lansmanı olacaktır. Önümüzde SAHA EXPO sergisi olacak, orada büyük bir ihtimalle bütün vatandaşlarımız ROKETSAN'ın yeni ürünleriyle de tanışma imkanı bulacaktır' dedi.

'Savunma sanayi ürünlerinin en önemli etkinliği caydırıcı olması'

Savunma sanayisi ürünlerindeki en önemli unsurun 'caydırıcılık' olduğunu belirten Prof. Dr. Yiğit, 'ROKETSAN, dünya standartlarında üretim yapan bir şirket. Çok hızlı büyüyen bir şirket ve bizim ürünlerimiz pek çok ülkede talep gören ve ihracatını yaptığımız ürünler. Dolayısıyla biz roket ve füze teknolojilerinde dünyanın gerisinde değiliz. Savunma sanayi ürünlerinin en önemli etkinliği caydırıcı olması. Caydırıcılığın da birinci olmazsa olmazı bilinmezlik. Bizim de sürpriz etkisi oluşturacak ve dosta güven, düşmana korku verecek önemli ürünlerimiz var. Bunları da üretmeye devam ediyoruz. Envanterde olanlarımız var, envantere girmek üzere olanlar var, üzerinde çalıştığımız projeler de var ve bu devam edecek' ifadelerini kullandı.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli vizyonu doğrultusunda Zile Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileri, öğretmenlerinin de destekleriyle dijital yoklama cihazı olan 'ZİPOS' sistemini hayata geçirdi. Tamamen yerli imkanlarla tasarlanan sistemde öğrencilerin giriş çıkışlarının ve özellikle taşımalı eğitim kapsamındaki servis hareketlerinin anlık olarak takip edilmesi sağlanıyor. Tamamen okulun kendi imkânlarıyla geliştirilen ZİPOS sistemi sayesinde öğrenci takibinin daha hızlı, düzenli ve şeffaf şekilde yürütülmesi hedefleniyor.

'Öğrencilerimizin okula giriş-çıkışları anlık olarak takip edilmektedir'

Öğrencilerin okula giriş-çıkış saatlerinin geliştirdikleri cihaz sayesinde anlık olarak takip ettiklerini söyleyen Okul Müdürü Onur Demirmen; 'Milli teknoloji hareketi kapsamında 5 öğrenci ve 3 öğretmenimizin koordineli çalışmalarıyla hayata geçirdiğimiz bu projeyle birlikte 90 taşımalı öğrencimizin servis takip ve denetimlerini, okula giriş-çıkış saatlerini modern çağın gerekliliklerini yerine getirecek şekilde kayda alınmış bulunmaktayız. Gerçekleştirdiğimiz bu çalışmayla birlikte eskiden kâğıt kalemle yapılan düzenli takibin bulunmadığı bu sistem yerine modern teknolojinin gerekliliklerini yerine getirerek öğrencilerimiziz özverili çalışmasıyla öğrencilerimizin okula giriş-çıkış saatleri anlık olarak takip edilmektedir. Herhangi bir hataya yer verilmeden düzenli kontrollerimiz bu sayede modern çağın gerekliliklerine uygun olarak yerine getirmektedir' dedi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde ve TÜBİTAK desteğiyle Hitit Üniversitesi bünyesinde kurulan 'Milli Teknoloji Atölyesi', Kuzey Kampüsü Teknoloji Merkezi'nde hizmete açıldı. Gençlerin bilim ve teknoloji alanlarında yetkinlik kazanmasını, milli teknolojilerin geliştirilmesine katkı sunacak nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesini ve girişimcilik ekosisteminin güçlendirilmesini amaçlayan atölye, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Coştu ve Astronot Alper Gezeravcı'nın da katıldığı törenle açıldı. Açılışı yapılan atölye, prototipleme cihazları, elektronik ve mekanik geliştirme alanları ile sarf malzeme destekleriyle öğrencilerin projelerini tasarlama, geliştirme ve test etme süreçlerine katkı sağlayacak. Atölye aynı zamanda teknoloji yarışmalarına hazırlık süreçlerine de destek verecek.

'Önümüzdeki dönemde Türkiye çok daha müreffeh bir seviyeye erişecek'

Törende konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Coştu, 'Türkiye, Milli Teknoloji Hamlesi ile büyüyor ve büyümeye devam ediyor. İnşallah önümüzdeki dönemde Türkiye çok daha müreffeh bir seviyeye erişecek. Bunu da gençlerimizin bayrak taşıyıcılığında, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuyla gerçekleştireceğiz. Bundan yaklaşık 8 yıl önce Türkiye bir yolculuğa başladı. 2018 yılında TEKNOFEST adında bir teknoloji festivali düzenlendi. Yaklaşık 20 bin gencimizin yarışmalara başvurduğu bir organizasyon olmuştu. O gün gerçekten çok heyecanlıydık. Ortaya çıkan tablo bizim için muazzam bir gurur kaynağıydı. Ancak o gün, bugün ulaştığımız bu noktaları açıkçası hayal etmek çok kolay değildi. Bugün ise 20 bin kişiyle başlayan o yolculuk çok farklı bir seviyeye ulaştı. Ben buraya gelmeden önce arkadaşlarımdan son bilgileri aldım. TEKNOFEST yarışmalarına başvurular halen devam ediyor ve bugün itibarıyla 1 milyon 800 bin yarışmacı başvurusuna ulaşılmış durumda. Bu, aslında muazzam bir ölçekte gerçekleşen bir teknoloji seferberliğinin inşa edildiğini gösteriyor. Artık TEKNOFEST nesliyle birlikte geçmişte olduğu gibi 'biz bunu yapabilir miyiz, biz teknoloji üretebilir miyiz' şeklinde bir soru işareti veya umutsuzluk yok. Bu nesilde 'biz de yapabiliriz, hatta en iyisini biz yaparız' farkındalığı, vizyonu ve özgüveni var hamdolsun' dedi.

'Ülkemiz her geçen gün üzerine koyarak ilerliyor'

Türkiye'nin her gün daha ileriye gittiğini belirten Çorum Valisi Ali Çalgan da, 'Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında özellikle savunma sanayinde Ar-Ge'ye yapılacak yatırımların ne kadar önemli olduğunu bugün artık hepimiz çok daha iyi anlıyoruz. Ülkemiz her geçen gün üzerine koyarak ilerliyor. İyi ki de böyle yapılıyor, iyi ki böyle bir vizyon var başımızda. Aksi takdirde bugün geldiğimiz noktaları görmemiz mümkün olmazdı. Başta üniversitemizin gençleri olmak üzere, Çorum'da çok büyük işler yapacağımıza inanıyorum. Bu atölyenin üniversitemize, gençlerimize, akademisyenlerimize, ilimize ve ülkemize hayırlı olmasını temenni ediyorum' diye konuştu.

Hitit Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ali Osman Öztürk ise atölyeden kentteki üniversite, lise, ortaokul ve kolejlerdeki öğrencilerin yararlanacağını dile getirerek, 'Şu ana kadar daha ön bilgilendirmelerle bile bize gelen etkileşimler çok fazla. Kolejlerimiz, liselerimiz, üniversite öğrencilerimiz, TEKNOFEST yarışmalarında derece almış takımlarımız da 'bir an önce açılsın da faliyetlerimize başlayalım' diye dört gözle bekliyordu. İkinci dönemimiz başladı. İnşallah bu yılki ve bundan sonraki yıllardaki TEKNOFEST'lerde bu atölyenin ürünlerini Çorum ve Türkiye'yle buluşturacağız. Bu bize büyük bir onur ve kıvanç veriyor' dedi.

Rektör Öztürk, İş Adamı Ahmet Ahlatçı'ya atölyenin yapımında verdiği destek için teşekkür etti.

Konuşmaların ardından Vali Ali Çalgan, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Çoştu, Çorum Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın, Hitit Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ali Osman Öztürk ve Türkiye'nin uzaya çıkan ilk astronotu Alper Gezeravcı tarafından atölyenin açılışı yapıldı.

Çorum Hitit Üniversitesi'nün 9'uncusunu düzenlediği Gençlik Sohbetleri kapsamında, Türkiye'nin uzaya çıkan ilk astronotu Alper Gezeravcı üniversite öğrencileriyle buluştu. Meslek Yüksekokulları Kampüsü Ethem Erkoç Konferans Salonunda gerçekleştirilen buluşmaya öğrenciler yoğun ilgi gösterdi. Milli Uzay Programı vizyonuyla görev yapan Gezeravcı, etkinlikte tarihi misyonunun detaylarını paylaştı. Uzayda gerçekleştirdiği deneylerden ve yürüttüğü bilimsel çalışmalardan bahseden Gezeravcı, öğrencilere çeşitli tavsiyelerde bulundu.

'Bu hikayenin bundan sonraki kısmına imza atacak olanlar da sizlersiniz'

Deneyimlerini anlatan Alper Gezeravcı, 'Özgüvenleri her daim ayak altına alınmaya çalışılan, potansiyelleri her daim küçümsenmeye çalışılan, geleceğinin teminatı sayılan çocukların hak ettikleri mutluluk ve gururu yaşamaları ve geleceğe yönelik yürüdükleri yolda ilham alacakları bir görev olarak icra ettik. Dolayısıyla görünürde sahnede bir tane figür olsa da bu işin merkezinde, özünde siz varsınız. Bu bir hikayenin başlangıç noktasıydı. Bir yere varış hikayesi değil. Bu hikayenin bundan sonraki kısmına imza atacak olanlar da sizlersiniz. Bizler buraya size içi boş motivasyonlar enjekte etmesine gelmedik. Tam aksine devletimizin iradesiyle ayağı yere basan elde edilmiş somut başarıları, gözden kaçmış olabilecek somut başarıları sizin bilginizi arz ederek geleceğe yönelik yürüdüğünüz bu yolda zihninize hayallerinize yerleştirdiğiniz o hedefleri bu memleketin topraklarında erişilebilir olduğunu sizlere anlatmaya geldik. Umudu, başarıyı ve hayalleri taşıyacağımız noktanın sırrı masalsı, yabancı diyarlarda değil. Kendi topraklarımızda aradığımız her şeyin imkanı var. Bu iradeli topraklarda var. Yeter ki içimizde olan potansiyeli ve öz güveni kimsenin yakalamasına müsaade etmeyelim' dedi.

'Bu tarz buluşmaları 2021 yılından bu yana özellikle önem vererek devam ettiriyoruz'

Öğrencilere ilham kaynağı ve rol model olabilecek kişileri misafir etmenin gururunu yaşadıklarını söyleyen Hitit Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ali Osman Öztürk de, 'Biz gençlere ilham verici buluşmaları 2021 yılından bu yana özellikle önem vererek devam ettiriyoruz. Gençlik Sohbetleri adı altında ele aldığımız bir konsept. Özellikle olarak gençlerimizin gelecekte rol model olarak alabilecekleri ilham kaynağı olabilecek, başarılarıyla sadece bireysel değil, ülkemizin göğsünü kabartmış şahsiyetleri burada misafir ederek kendileriyle buluşturuyoruz' diye konuştu.

'Türkiye bu sorumluluğunu yerine getirebilen güçlü bir ülke konumunda'

Konferansa katılan Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Coştu ise, 'İnsanlığın sizlere ihtiyacı var. İnsanlığın iyi yetişmiş, birikimli, donanımlı ama aynı zamanda ahlaklı, erdemli, yüksek şahsiyetli müslüman Türk gençlerine ihtiyacı var. Bizim bu sorumluluğu hep beraber üstlenmemiz hayati önem taşıyor. İçinde bulunduğumuz zor coğrafyaya rağmen hamdolsun Türkiye bu sorumluluğu yerine getirebilen güçlü bir ülke konumunda. Çok yakından vakıf olduğunuza inandığım birçok başarıyı savunma sanayimiz, Türkiye sanayi ve Teknoloji ekosistemimiz ortaya koymayı başardı. Bugün Türkiye kendi savaş uçağını, kendi insansız hava araçlarını, kendi helikopterini, kendi hava savunma sistemini, kendi hiper sonik füzelerini, kendi uydularını üretmeyi başarabilen bir ülke konumunda. Tabii bu başarı sadece savunma sanayi ile sınırlı değil. Savunma sanayimiz bu başarılara öncülük etti ve yol açıcı oldu. Önemli bir kapasiteyi inşa etmemize vesile oldu. Ancak Türkiye diğer birçok sivil alanda da gerçekten dünyada adından söz ettirebilecek başarıları ortaya koymaya başladı' şeklinde konuştu.

Konferansa Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın başta olmak üzere protokol üyüleri de katılım sağladı.

Düzce Bilim Merkezi, bilim ve teknoloji alanında yaşanan yeni gelişmeleri, hızlı şekilde hayata geçirdiği etkinliklerle bilimseverlerle buluşturmaya devam ediyor. Merkezin son misafirleri, Düzce Borsa İstanbul Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileri oldu.

Kuruluşundan bugüne birçok bilimsel etkinliğe ev sahipliği yapan merkez, son olarak Düzce Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Yakup Okan Alpay'ın konuşmacı olarak katıldığı 'Dronların İnsanlık Yararına Sivil Kullanım Alanları' isimli söyleşi ile liseli gençleri buluşturdu.

Söyleşi öncesi kısa bir değerlendirme de bulunan Alpay, 'Arkadaşlarımızın ilgisi ve soruları gerçekten heyecan vericiydi. Bugün otonom dron sistemlerinin sivil hayattaki kullanımlarını ve gelişen hayattaki hangi teknolojiler ile birlikte gittiğini tartıştık. Gençlerle birlikte ileriye dönük bu dron sistemlerinde ne tür gelişmeler olabilir, kendileri hangi tür teknolojiler üzerine çalışmalar yapabilir bunlardan bahsettik' dedi.

Bilim merkezinin böyle bir etkinliğe ev sahipliği yapmasının kendileri için de çok iyi olduğunu ifade eden Alpay, özellikle liseli gençlerle bir araya gelerek çeşitli fikirler üzerine tartışma yürütmek için böyle bir mekan olmasının öneminden bahsederek, bilim merkezi ve yöneticilerine teşekkürlerini iletti. Söyleşiyi değerlendiren lise öğrencileri ise oldukça verimli geçtiği ifade ederek, son teknolojiler ve dron teknolojisi üzerine yapılan çalışmalar konusunda bilgilendiklerini dile getirdi.

Etkinlik, öğrencilerin Bilim Merkezi'ndeki atölyelerin ziyaretiyle sona erdi.

OMÜ Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü'nde yürütülen projede, mavi kelebek sarmaşığı(clitoria ternatea) çiçeğinden elde edilen infüzyonların kimyasal ve fiziksel özellikleri incelendi. Araştırmada renk parametreleri, briks değeri, toplam fenolik madde miktarı, antioksidan aktivite ve pH'ya bağlı stabilite değişimleri değerlendirildi. Analizler sonucunda infüzyon sıcaklığı ve süresinin renk yoğunluğu üzerinde etkili olduğu belirlenirken, pH 4 ortamında mor, pH 7'de mavi, pH 9'da ise yeşile yakın tonların oluştuğu gözlemlendi. Elde edilen bulgular, mavi kelebek çiçeğinin fenolik bileşenler bakımından zengin yapısı ve pH'ya duyarlı antosiyanin profili sayesinde yalnızca doğal renk kaynağı olarak değil, aynı zamanda akıllı ambalaj sistemlerinde kalite göstergesi olarak da değerlendirilebileceğini ortaya koydu.

'Doğal renk maddesi olarak değerlendirilebilir'

Proje danışmanı OMÜ Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Teknolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Mortaş, mavi kelebek çiçeğinin yurt dışında çay olarak tüketildiğini ve geleneksel olarak bazı Asya ülkelerinde gıdalarda kullanıldığını belirtti. Mortaş, 'Bu bitki gıdalara mavi renk veren doğal bir materyaldir. pH'ya bağlı olarak kırmızıdan maviye, sarıdan yeşile kadar renk değişimi gösterebilmektedir. Amerika Gıda ve İlaç Dairesi tarafından gıda renk maddesi statüsüne alınmıştır. Antienflamatuar, stres ve kaygı giderici özellikleriyle de dikkat çekmektedir' dedi.

'Türk Gıda Kodeksi'ne kazandırılabilir'

Projeyi yürüten Yüksek Lisans Öğrencisi Şeyma İbrahimbaş ise çalışmalarda pH'ya bağlı renk değişimlerini incelediklerini ifade ederek, 'pH 4-4,5 aralığında mor renk elde edilebilmekte ve süt endüstrisinde kullanılabilmektedir. Bitkinin doğal gıda boyası olarak kullanımı sentetik katkı maddelerine alternatif oluşturabilir. Kendi pH'sı yaklaşık 6,5 olup bu değerde mavi renk vermektedir. pH 7,5-9 aralığında ise yeşil ton gözlemlenmektedir. Bu yönüyle Türk Gıda Kodeksi'ne kazandırılabilecek bir bitkidir' diye konuştu.

Araştırma sonuçlarının, mavi kelebek çiçeğinin fenolik bileşenler bakımından zengin yapısı ve yüksek antioksidan kapasitesi sayesinde fonksiyonel gıda, doğal katkı maddesi ve akıllı ambalaj sistemleri gibi yenilikçi uygulamalarda değerlendirilebileceğine bilimsel zemin oluşturduğu bildirildi.

Karabük Teknokent bünyesinde 2022 yılında faaliyete başlayan firma, sağlık bilişimi alanında uçtan uca dijital çözümler geliştiriyor. Sağlık Bakanlığı standartlarına uygun ve akredite yazılımlarıyla öne çıkan şirket; laboratuvar, hastane ve radyoloji bilgi yönetim sistemleri başta olmak üzere sağlık sektörüne yönelik çeşitli yazılımlar üretiyor.

Firmanın CEO'su ve Ar-Ge Müdürü Serdar Balaban yaptığı açıklamada, kuruluşlarından bu yana ağırlıklı olarak Sağlık Bakanlığına yönelik projeler geliştirdiklerini söyledi.

Laboratuvar Bilgi Yönetim Sistemleri (LBYS), Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri (HBYS), Radyoloji Bilgi Yönetim Sistemleri (RBYS) ve PACS yazılımları ile geniş bir kullanıcı ağına ulaştıklarını belirten Balaban, laboratuvar bilgi yönetim sistemlerinin Irak ve Kuzey Irak'taki hastanelerin büyük bölümünde aktif olarak kullanıldığını ifade etti.

Balaban, söz konusu yazılımların Türkiye genelinde yaklaşık 30 sağlık kurumunda uygulandığını aktararak, Ortak Sağlık Güvenlik Birimlerine (OSGB) yönelik geliştirilen otomasyon yazılımının ise Türkiye'de faaliyet gösteren yaklaşık 800 OSGB firması tarafından kullanıldığını kaydetti.

Radyoloji bilgi yönetim sistemi ve PACS yazılımlarının Sağlık Bakanlığı tarafından akredite edildiğine dikkati çeken Balaban, 'Türkiye'de yaklaşık 200 kurum PACS yazılımımızı kullanıyor. Bunun yanı sıra 4 farklı ülkede 18 hastanede yazılımlarımız aktif olarak hizmet veriyor.' dedi.

Karabük Teknokent'te yer alma sürecine de değinen Balaban, akademik yönlendirmeyle Teknokent'e dahil olduklarını belirterek, teknokentin sunduğu desteklerin firmaya önemli katkılar sağladığını dile getirdi.

Bugüne kadar 3 Ar-Ge projesini tamamladıklarını, 2'sinin ise devam ettiğini bildiren Balaban, saha tecrübesine dayalı geliştirilen algoritmaların sektörde karşılık bulduğunu vurguladı.

Balaban, Irak'ın ihtiyaçlarına yönelik bir ERP yazılımı üzerinde çalıştıklarını belirterek, yazılımın Karabük Teknokent'te geliştirilerek yurt dışına ihraç edilmesinin hedeflendiğini sözlerine ekledi.

Türkiye'nin savunma sanayisindeki yerlilik oranını artırmak ve sürdürülebilir gelişimi sağlamak amacıyla Bolu'da kritik zirve gerçekleştirildi. ROKETSAN Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Faruk Yiğit'in ev sahipliğinde düzenlenen toplantıda, ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci ile Bolulu sanayiciler bir araya geldi. Bolu sanayisinin ROKETSAN'a malzeme tedariki ve ortak üretim süreçlerine dahil olması masaya yatırıldı. ROKETSAN'ın üretimini yaptığı füze ve roket maketleri sergilendi.

'Türkiye dünyanın açık ara bir numarası konumunda'

Toplantıda konuşan ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, Türkiye'nin savunma sanayisinde uluslararası bir başarı hikayesi yazdığını belirterek, 'Türkiye, insansız hava araçlarında ve onların mühimmatlarında dünyanın açık ara bir numarası konumunda. Savunma sanayi üretiminde yerlilik oranını yüzde 90'lara yaklaştırmış bir endüstriyle kendi ihtiyacını değil, dost ve kardeş ülkelerin ihtiyaçlarını da karşılayan bir noktaya ulaştı. Bu neden önemli. Hepimiz yakından takip ediyoruz. Dünyada çok ciddi bir savaş, ciddi bir çatışma ortamı var. Türk savunma sanayisi Dünya'daki rakiplerine bazı alanlarda avantaj sağlayan noktaya ulaştı. Bu bizim için kıymetli. Gelecek nesillerimizin güvenliği için kendi kendine yeten bir savunma sanayinin varlığı hayati önem taşıyor. Bolu'nun yetiştirdiği gençlerin, kendi şehirlerinde katma değeri yüksek bir endüstride çalışma şansı bulması, kentin hem ekonomik hem de teknolojik kalkınmasına büyük katkı sağlayacaktır' ifadelerini kullandı. ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci sonrasında ise ROKETSAN'ın vizyonunu katılımcılara aktardı. Yapılan füze, roket, hava savunma araçlarını salondaki katılımcılara tanıttı.

'Bolu çok güçlü bir lokasyona sahip'

Bolu'nun Ankara ve İstanbul arasında yer alması nedeniyle lojistik ve stratejik açıdan büyük avantaja sahip olduğunu vurgulayan Murat İkinci, şunları söyledi; 'Bolu, Türk Savunma Sanayii'ne çok ciddi katkılar yapabilecek bir ilimiz. Buradaki başarıyı ancak üniversite-sanayi iş birlikleri ile gerçekleştirebiliriz. Ekibimizle birlikte Bolu'daki sanayicilerimizle ortak çalışmalar yaparak, onların sektöre katkısını artırmanın gayreti içerisinde olacağız. İnşallah bundan sonraki süreçte Bolu'nun savunma sanayine çok ciddi destekler sağladığını hep beraber göreceğiz.

'Savunma ihracatımız 10 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır'

ROKETSAN Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Faruk Yiğit ise 'Büyük resmi doğru okumak zorundayız. Dünya ekonomisinde belirleyici olan 3 temel unsur vardır: Teknoloji, kalite ve sürdürülebilirlik. Bu alanlarda konumlanamayan şehirler, uzun vadede rekabet gücünü koruyamaz. Küresel ölçekte baktığımızda, savunma sektörü bu üç unsurun en yoğun şekilde birleştiği alanlardan biridir. Değerli konuklar, bugün dünya savunma harcamaları 2 trilyon doların üzerine çıkmış durumdadır. Savunma teknolojileri; havacılıktan otomotive, enerjiden haberleşmeye, yazılımdan yapay zekaya kadar pek çok alana yön veren sivil teknolojilerin lokomotifi durumundadır. Türkiye'miz son 20 yılda savunma sanayinde gerçekleştirdiği büyük atılımlarla yerlilik oranını yüzde 20'lerden yüzde 80'in üzerine çıkarmış, savunma ihracatımız 10 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde gerçekleşen bu dönüşümle Türkiye'miz, küresel ölçekte güçlü bir aktör haline gelmiştir. Bu sürecin en önemli oyuncularından biri ROKETSAN'dır. Roket, füze, hassas güdümlü akıllı mühimmat ve uzay teknolojilerinde ülkemizin savunmasına güç katan ve bayrağımızı dünyanın dört bir yanında dalgalandıran ROKETSAN, dünyanın en büyük 100 savunma sanayi şirketi arasında yer alıyor. ROKETSAN'ımızın bu başarısı; güçlü AR-GE altyapısı, üniversite iş birlikleri ve nitelikli tedarik zinciri sayesinde mümkün olmuştur. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, üniversite-sanayi iş birliği şehirlerin geleceğini değiştirir. Güçlü etkileşim kuran şehirler; teknoloji üreten, patent geliştiren ve yatırım çeken merkezlere dönüşür. İstihdam artar, yan sanayi gelişir, nitelikli iş gücü artar ve yaşam kalitesi yükselir. Sonuç olarak bu iş birliği 3 temel kazanım sağlar: Rekabet gücü artar, katma değerli üretim güçlenir, sürdürülebilir kalkınma sağlanır. Bu nedenle günümüzde üniversite-sanayi iş birliği bir tercih değil, artık stratejik bir zorunluluktur' diye konuştu.

Programın sonunda 'Stratejik İş Birliği Anlaşması' imzalandı.

Bafra Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencileri, TÜBİTAK tarafından düzenlenen 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Samsun Bölge Finali'nde önemli bir başarıya imza attı. Kurum öğrencileri, danışman öğretmen Orhan Gazi Demirci rehberliğinde hazırladıkları 'Akıllı Turizm Bilekliği: Otel Hizmetlerinde IoT Tabanlı Kişiselleştirilmiş Bildirim ve Güvenlik' adlı proje ile Teknolojik Tasarım alanında Samsun bölge birincisi oldu.

'Otel içi hizmetlerin kişileştirilmesi sağlanacak'

Giyilebilir teknolojiler tematik kategorisinde değerlendirilen projede, konaklama sektöründe güvenlik ve hizmet kalitesini artırmayı hedefleyen nesnelerin interneti (IoT) tabanlı akıllı bir bileklik sistemi tasarlandı. Sistem sayesinde kullanıcıların konum bilgisine dayalı bildirimler alması, yetkisiz erişimlerin önlenmesi ve otel içi hizmetlerin kişiselleştirilmesi amaçlandı. Projeyi hazırlayan öğrenciler Emre Berkay Özcan ve İper Bade Fırtına, araştırma sürecinde yazılım, elektronik ve tasarım disiplinlerini bir arada kullanarak özgün bir çözüm geliştirdi. Öğrenciler, ortaya koydukları prototip ile gerçek yaşam problemlerine uygulanabilir teknolojik çözümler üretmenin mümkün olduğunu gösterdi.

Bafra Bilim ve Sanat Merkezi Müdürü Mustafa Yavuz, elde edilen başarıya ilişkin yaptığı açıklamada, öğrencilerin yalnızca teorik bilgi değil; problem çözme, araştırma ve üretim becerilerini de geliştirdiğini belirterek, 'Bilimsel düşünmeyi hayatın içine taşıyan bu tür çalışmalar öğrencilerimizin özgüvenini artırıyor. Bölge birinciliği bizler için bir sonuçtan çok, doğru eğitim yaklaşımının göstergesidir' dedi.

Başarıda emeği geçen öğrenci ve öğretmenleri tebrik eden Yavuz, bilimsel proje çalışmalarına kurum olarak destek vermeye devam edeceklerini kaydetti.

Bafra Kızılırmak Anadolu Lisesi öğrencileri, tavuk eti kaynaklı gıda zehirlenmelerini önlemeye yönelik 'Tavuk Eti Tazelik Analiz Cihazı' geliştirdi. Proje, Arduino Uno tabanlı ölçüm sistemi ile tavuk etinin tazeliğini belirliyor. Cihaza konulan tavuk etlerinden çıkan gazlar, sensörler aracılığıyla ölçülürken, elde edilen veriler Arduino tarafından işleniyor. Taze ve bayat etin bulunduğu kaplara yerleştirilen pH sensörü ve MQ-135 gaz sensörü sayesinde amonyak ve hidrojen sülfür gazları tespit ediliyor. Sonuçlar ise LCD ekran, LED ve buzzer aracılığıyla kullanıcıya anlık olarak bildiriliyor.

Projenin fikir sahibi öğrencilerden Muhammet Burak Özdemir, 'Projemiz, son zamanlarda artan tavuk kaynaklı gıda zehirlenmelerine dikkat çekmek amacıyla hazırlandı. Tavuk etinin zehirleme riski taşıdığı durumlarda dışarıya salgıladığı gazları ölçüyoruz. PH değerini ve amonyak ile hidrojen sülfür gazlarını tespit ediyoruz' dedi.

Öğrenci Berat Bülbül ise, 'Gıda zehirlenmesini önlemek amacıyla arkadaşlarımızla birlikte bir proje geliştirdik. Her yıl artan gıda zehirlenmelerini düşürmeyi, maliyeti düşük ve hızlı sonuç veren bir yöntemle çözmeyi hedefliyoruz' ifadelerini kullandı.

Talha Kablan'ın da yer aldığı ekip, geliştirdikleri cihaz sayesinde tavuk etinin tazeliğini daha güvenli ve pratik bir şekilde kontrol etmeyi amaçlıyor.

Samsun Bölgesi kapsamında Amasya, Çorum, Giresun, Kastamonu, Ordu, Samsun, Sinop ve Tokat illerinden yapılan başvurular arasından seçilen 100 proje, 3 gün boyunca sergilendi. Sergi sonunda dereceye giren projeler, Ankara'da düzenlenecek Türkiye Finalinde bölgeyi temsil etmeye hak kazandı.

OMÜ Mehmet Yalçın Taşmektepligil Kapalı Spor Salonu'nda düzenlenen törende öğrencilere ödülleri, OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Çetin Kurnaz ile İl Milli Eğitim Müdürleri tarafından takdim edildi.

Rektör Aydın: 'OMÜ de bilimi toplumun her kesimine yaymayı sorumluluk olarak görüyoruz'

Törenin açılş konuşmasını yapan OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, 'Ondokuz Mayıs Üniversitesi olarak bizler; üniversite-okul iş birliklerini güçlendirmeyi, gençlerimizi erken yaşta araştırma kültürüyle buluşturmayı ve bilimi toplumun her kesimine yaymayı stratejik bir sorumluluk olarak görüyoruz. Bu anlayışla, TÜBİTAK'ın yürüttüğü bu değerli programı son derece önemsiyor ve destekliyoruz' ifadelerini kullandı.

'Türkiye'nin Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunu omuzlayacak olan gençler sizlersiniz'

Sergilenen projelerin geleceğe yön verdiğine değinen Rektör Aydın, 'Sergilenen her bir çalışma, gençlerimizin 'neden?' diye sormaktan vazgeçmediğinin, çözüm üretmeye cesaret ettiğinin ve geleceğe bilimle yürüdüğünün somut bir göstergesidir. Bugün birer lise öğrencisi olabilirsiniz; ancak ortaya koyduğunuz projeler, yarının bilim insanlarının, mühendislerinin, hekimlerinin ve girişimcilerinin ayak sesleridir. Unutmayın, bilimsel yolculuk; büyük sıçramalardan önce atılan küçük ama kararlı adımlarla başlar. Bugün attığınız bu adım son derece kıymetlidir. Türkiye'nin Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunu omuzlayacak olan gençler sizlersiniz. Bu süreçte sizlere rehberlik eden, zamanını ve bilgisini büyük bir özveriyle paylaşan değerli öğretmenlerimize özellikle teşekkür etmek isterim. Aynı şekilde, gençlerimizin hayallerine inanan ve onları her koşulda destekleyen kıymetli ailelerimize de şükranlarımı sunuyorum' şeklinde konuştu.

OMÜ Mühendislik Fakültesi Dekanı ve aynı zamanda TÜBİTAK Proje Yarışmaları Samsun Bölge Koordinatörü Prof. Dr. Yıldıray Topçu bu yıl bölgeden 12 ayrı alanda 3 bin 142 projenin başvurduğunu, Türkiye genelinde ise bu sayının 29 bin 739'a çıktığını aktardı. Dekan Topçu, 57 yıllık yarışma geçmişinin en yüksek başvuru sayısı olduğunu ifade etti.

Ödüller sahiplerini buldu

Yarışma sonuçlarına göre; Samsun 6 birincilik, 5 ikincilik, 2 üçüncülük, Çorum 1 birincilik, 1 ikincilik, Amasya 3 birincilik, 1 ikincilik, 1 üçüncülük, Ordu 2 birincilik, 1 ikincilik, 1 üçüncülük, Sinop 2 üçüncülük, Tokat 3 birincilik, 1 üçüncülük, Giresun 3 birincilik, 4 ikincilik, 3 üçüncülük ve Kastamonu 2 üçüncülük ödülü almaya hak kazandı.

Uluslararası Uzay Kongresi Kampüs Buluşmaları, Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) ev sahipliğinde Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi'nde gerçekleşti. 8'incisi düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi (IAC) 2026 Kampüs Buluşmaları, saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunması ile başladı. Ardından protokol konuşmaları gerçekleştirildi. Astronot Tuva Cihangir Atasever, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Danışmanı ve IAC 2026 Direktörü Emine Doğruok ve IAC Uluslararası Program Komitesi Eş Başkanı Prof. Dr. Mustafa Arif Karabeyoğlu'nun da katıldığı programda açılış konuşmalarını OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın ve TUA Başkan Yardımcısı Fatih Dulkan yaptı.

'Uzay teknolojilerinde etkin rol üstlenen bir Türkiye'yi görmek istiyoruz'

Türkiye'nin uzay alanında etkin rol oynaması gerektiğinin altını çizen Türkiye Uzay Ajansı Başkan Yardımcısı Fatih Dulkan, 'Dünyanın en büyük ve en prestijli uluslararası uzay etkinliği olan Uluslararası Uzay Kongresi (IAC), tarihinde ilk kez Türkiye'de gerçekleştirilecektir. Biz artık uzay faaliyetlerini sadece bir bilimsel macera olarak değil, bugün milyarlarca dolarlık bir ekonomik alan olarak görüyoruz. Bugün 600 milyar dolara erişmiş olan bu hacmin 2030'lu yıllarda 1,8 trilyon doları aşması bekleniyor ki bu çok ciddi bir rakam. Genellikle ekonomideki büyüme, örneğin OECD ülkelerinde yıllık artış yüzde 3-4 arasındayken, uzay sektöründeki artış yüzde 10'un üzerinde seyretmekte. Bu ciddi bir rakam. Bizim de bu pastada yer almamız lazım. Uzay ekonomisinin sunduğu yüksek ekonomik potansiyelin yanı sıra uzay faaliyetleri, ülkemiz açısından bilimsel ilerleme, teknolojik yetkinlik ve milli güvenlik bakımından da stratejik bir önem taşımaktadır. Bu çerçevede Türkiye'nin uzay alanında yalnızca dışarıdan teknoloji ve hizmet temin eden bir ülke konumunda kalması yeterli değildir. Kendi teknolojisini geliştiren, üreten ve uzay politikalarına yön veren karar alma süreçlerinde etkin rol üstlenen bir Türkiye'yi görmek istiyoruz' diye konuştu.

Uzay alanında üzerlerine düşen görevlerin bilincinde olduklarına değinen Rektör Prof. Dr. Fatma Aydın ise, 'Bugün uzay çalışmaları klasik anlamda keşif kavramının çok ötesine geçmiş, yüksek katma değer üreten stratejik ve sürdürülebilir bir ekonomik alan haline gelmiştir. Günümüzde küresel uzay ekonomisi yaklaşık 700 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşmış; mevcut projeksiyonlar ise bu rakamın 2035 yılında 1,8 trilyon dolara yaklaşacağını göstermektedir. Bu büyüme, uydu ve fırlatma gibi doğrudan uzay faaliyetlerinin yanında uzaydan elde edilen veri ve teknolojilerin tarımdan ulaşıma, çevreden savunmaya kadar pek çok alanda küresel ekonomiye sağladığı katkılardan kaynaklanmaktadır. Bu yönüyle uzay ekonomisi artık yalnızca devletlerin faaliyetleri olmaktan çıkmış; üniversitelerin bilgi üretimi, girişimcilerin yenilikçi çözümleri ve genç araştırmacıların üretken gücüyle beslenen dinamik bir yapıya dönüşmüştür. Bu alanlarda sürdürülebilir ilerleme; nitelikli araştırma altyapıları, disiplinler arası iş birlikleri ve güçlü insan kaynağı ile mümkündür. Ondokuz Mayıs Üniversitesi olarak kapsayıcılık ve sürdürülebilirlik anlayışımızla yürüttüğümüz akademik çalışmalar, uzay teknolojileriyle birleştiğinde güçlü bir toplumsal etki oluşturmaktadır' şeklinde konuştu.

Bir gün süren buluşma programı, katılımcıların sunum ve tecrübe paylaşımlarının ardından sona erdi.

Samsun Valiliği, Samsun Büyükşehir Belediyesi, İletişim Başkanlığı, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) ile Samsun Ticaret ve Sanayi Odası iş birliğinde düzenlenen Yapay Zeka Destekli Medya Uzmanlığı eğitimi, 2 günlük programın ardından bugün yapılan sertifika töreni ile sona erdi. Eğitimin sonunda kursu başarıyla tamamlayan 74 kursiyer, sertifikalarını Samsun Vali Yardımcısı Mustafa Yıldız, Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ayşe Pınar Sumer, Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş ve Basın İlan Kurumu Samsun Bölge Müdürü Nedim Engin'in elinden aldı. Programın açılışında konuşan Samsun 19 Mayıs Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Yusuf Ziya Çakır, dünyada her 5 kişiden 1'inin yapay zekayı kullandığını, 2 günlük eğitimin de Samsun'da görev yapan medya çalışanlarının işlerini oldukça kolaylaştıracağını söyledi.

Etkinliğe ev sahipliği yapmaktan onur duyduklarını dile getiren Samsun Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Salih Zeki Murzioğlu, 'Yapay zeka destekli medya uzmanlığı eğitim sertifika törenine ev sahipliği yapmaktan gurur duyuyoruz. Sertifika almaya hak kazanan herkese hayırlı uğurlu olsun. Bundan sonraki yaşantınızda bu destekle beraber mesleklerinde çok daha iyi şeyler yapacağınıza inanıyoruz. Eğitimlerini başarıyla tamamlayan arkadaşlarımızı tebrik ediyoruz' dedi.

Yapay zekanın hayatın her alanında olduğu gibi medya sektöründe de önemli bir yer edindiğini ifade eden Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Samsun Bölge Müdürü Ebu Bekir Ayrancı, '2 gün boyunca burada eğitimler aldık. Ben de bir kursiyerdim. 2 günlük eğitim programından dolayı hocalarımıza, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı'na, yer temini konusunda bize her zaman ev sahipliği yapan Samsun Ticaret ve Sanayi Odası'na, Samsun Büyükşehir Belediyesi'ne ve Samsun Valiliği'ne teşekkür ediyor, sertifika töreninin hayırlara vesile olmasını diliyorum' diye konuştu.

İletişim Başkanlığı ile bu yıl içerisinde 3'üncü kez proje gerçekleştirdiklerine dikkat çeken OKA Genel Sekreter Vekili Seda Dönmez ise, 'İletişim Başkanlığı ile birlikte 1 yıl içerisinde 3'üncü projeyi hayata geçiriyoruz. Bu kadar yoğun iş birliği yapmaktan gurur duyuyoruz. 2026 programlarını da yeni duyurduk. Yeni projeleri de bekliyoruz. Katılımcılar bu teknik destekten memnun kalmışlarsa ve hocalarımız projenin bir paydaşı olmaktan mutlu olmuşlarsa bizler amacımıza ulaşmışız demektir. Tüm katılımcılara şükranlarımı iletiyorum' şeklinde konuştu.

Açılış konuşmalarının ardından program, toplu fotoğraf çekimi ile son buldu.

Samsun İbrahim Tanrıverdi Sosyal Bilimler Lisesi öğrencileri Yiğit Hafız Saraçoğlu ve Ümmügülsüm Metin, öğretmenleri Selim Türk danışmanlığında işitme engelli annelere yönelik, 'Sesimi Gör Anne' adlı bir mobil uygulama geliştirdi. Proje, bebek ağlaması gibi hayati öneme sahip seslerin işitme engelli annelere anlık olarak bildirilmesini amaçlıyor.

'Anlık bildirim gönderiyor'

Projeyi anlatan lise öğrencisi Yiğit Hafız Saraçoğlu, bebek ağlamasının en temel iletişim aracı olduğunu belirterek, 'İşitme engelli anneler, bebeklerinin ağladığını duyamadığı için zamanında müdahale edemeyebiliyor. Projemiz bu sorundan yola çıktı. Geliştirdiğimiz mobil uygulama, bebeğin ağlama sesini algıladığında hem telefona hem de akıllı saate titreşimli bildirim gönderiyor' dedi.

Uygulamanın bildirim gecikme süresinin 180 ile 260 milisaniye arasında olduğunu ifade eden Saraçoğlu, bunun neredeyse anlık bir uyarı sağladığını söyledi. Uygulama geliştirme sürecinde yaklaşık 80 farklı bebek ağlama sesinin sisteme tanımlandığını belirten Saraçoğlu, kapı gıcırtısı ve televizyon sesi gibi çevresel seslerin ise arka plan gürültüsü olarak uygulamaya eklendiğini kaydetti.

Uygulamanın çalışma prensibini de anlatan Saraçoğlu, 'Telefonun mikrofonu ortam sesini sürekli dinliyor. Sesin şiddeti, kullanıcının belirlediği hassasiyet değeriyle karşılaştırılıyor. Eşik değerin üzerindeki sesler analiz ediliyor. Bu sesin çevresel bir gürültü mü yoksa bebek ağlaması mı olduğu tespit ediliyor. Eğer bebek ağlamasıysa, anneye titreşimli bildirim gönderiliyor' diye konuştu.

'Sesimi Gör Anne' projesiyle işitme engelli annelerin bebek bakımında daha güvenli ve hızlı müdahale edebilmesinin hedeflendiği belirtildi.