EKONOMİ / TARSİM & TİCARET - Vatandaşın pazar filesini ve market sepetindeki fiyat etiketlerini doğrudan ilgilendiren devrim niteliğindeki ekonomik düzenleme Meclis gündemine gelmeye hazırlanıyor. Tarladan rafa uzanan tedarik zincirinde fiyatların suni şekilde şişirilmesine neden olan aracı (komisyoncu) sultasını bitirmeyi hedefleyen Yeni Hal Yasası taslağı tamamlanma aşamasına geldi.
Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ortaklaşa yürüttüğü köklü tarım-ticaret reformu, gıda etiketlerini düşürmeyi ve üreticinin alın terini korumayı amaçlıyor.
MARKET RAFLARINDA YERLİ ÜRÜN ZORUNLULUĞU GELİYOR
Hazırlanan teklifin en dikkat çekici maddelerinden birini büyük perakende zincirlerinin tedarik politikalarını baştan aşağı dönüştürecek "Yerli Ürün" şartı oluşturuyor:
-
Zorunlu Raf Kontenjanı: Zincir marketler, raflarında ve stantlarında belirli oranlarda yerli üretim sebze ve meyvelere yer ayırmakla yükümlü tutulacak.
-
İthalata Kota Sınırlaması: Piyasa spekülasyonlarına açık olan muz, sarımsak ve limon gibi stratejik tarım ürünlerinde yerli üreticiyi korumak adına ithalata miktar kısıtlaması (kota) getirilecek.
-
Vergisel Teşvik Kalkanı: Yerli ürün tedariki sağlayan ve satışını önceliklendiren perakende zincirlerine devlet tarafından özel vergi muafiyetleri ve indirim teşvikleri sunulacak.
ARACI SAYISI AZALACAK: KOOPERATİF SAYISI İKİ KATINA ÇIKACAK
Fiyatların tarladan market rafına gelene kadar katlanarak artmasının önüne geçmek için üreticiyle tüketici arasındaki bağ doğrudan kurulacak. Bu kapsamda Türkiye genelinde aktif olarak hizmet veren 8 bin 933 tarımsal amaçlı kooperatifin sayısı ve yetki sahası kısa vadede iki katına çıkarılacak. Böylece kooperatifler aracılığıyla doğrudan satış ağı kurularak komisyoncu maliyetleri elenecek.
HALLERDE E-FATURA İLE ANLIK STOK VE FİYAT TAKİBİ
Kayıt dışı ticareti engellemek ve ürünlerin depolarda tutularak suni fiyat artışı yaratılmasını (stokçuluğu) engellemek amacıyla haller tamamen dijitalleştiriliyor. Toptancı hallerine giren ve çıkan her ürün, dijital veri akışı ve e-fatura entegrasyonuyla uçtan uca anlık izlenecek. Hallerdeki idari personelin yetkileri artırılarak gıda güvenliği ve stok denetimleri 24 saat dijital kontrol altında tutulacak.
